Nataraj Huliyar


Writer

Biography

Dr. Nataraj Huliyar is a short story writer, novelist, columnist, poet and critic.
Born in Huliyar town, Tumkur district Karnataka, India, he did his Masters in English and has done his Ph.D., on ‘Tradition and Modernity in Modern African and Kannada Literature: A comparative Study.’ He is a Professor of English and teaches Comparative Literature at Centre of Kannada Studies, Bangalore University, and is also the Director of Centre for Gandhian Studies. He is the former Dean of school of languages, and Head of the Dept. of English, Central University of Karnataka. He lives in Bangalore.

He is the Executive Editor of Dr. Ram Manohar Lohia’s works in Kannada Translation. He has written columns for magazines and presently writes a socio-cultural column in Prajavani, leading Kannada Daily. He has published over 2000 articles both in English and Kannada.

Publications: He has to his credit 3 Short Story Collections, 2 plays, a novel, 2 poetry Collections, a biography, a monograph and 3 books of Cultural Criticism. He has edited about 48 books for various projects. His works have been prescribed as texts in several universities across Karnataka.

Awards: He has won Karnataka Sahitya Academy awards 3 times (1994, 2002, 2009) and Sahitya Shree Award for Lifetime Literary Achievement in 2017. He is also a recipient of Madhyama Academy Ambedkar Award and Lokanayaka Jayaprakash Narayan Award, G.S. Shivarudrappa Award for Criticism, Rammanohar Lohia Award, Ki. Ram. Nagaraj Samskruthi Award.
Read More


Blog

Latest Posts

More Blogs

blog
22 Feb 2026 ’ಓದುಪ್ರತಿಭೆ’ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಆಟ!

ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯದು ‘ಕಾರಯಿತ್ರಿ ಪ್ರತಿಭೆ’ ಹಾಗೂ ಸಹೃದಯನದು 'ಭಾವಯಿತ್ರಿ ಪ್ರತಿಭೆ’ ಎಂದು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಿರುವ ರೀತಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವಿಭಾಗೀಕರಣ ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅನಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಓದುವುದು ಕೂಡ ಕಾರಯಿತ್ರಿ- ಅಂದರೆ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್- ಪ್ರತಿಭೆ-ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ- ಎಂದೇ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದ ನನ್ನಂಥವರು ಹಲವರಿರಬಹುದು. 

ಈ ನಂಬಿಕೆ ಕೃತಿ ರಚನೆಯ ನಂತರ, ‘the author dies and the reader is born’ (ಕೃತಿಕಾರ-ಕೃತಿಕಾರ್ತಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ; ಓದುಗ-ಓದುಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ) ಎಂಬ ರೋಲಾ ಬಾರ್ತ್ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಮೇಲಂತೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗತೊಡಗಿತು. ‘ನೀನು ಬೆಳೆದರೆ ನಾನು ಬೆಳೆವೆ’ ಎಂಬ ಕುವೆಂಪು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯೊಂದು ಓದುಗ, ಓದುಗಿಗೆ ಮಾಡುವ ಬಿನ್ನಹ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ಹಾಕುವ ಅವ್ಯಕ್ತ ಸವಾಲ್ ಕೂಡ ಇದೆ ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸಿದ್ದು ಅನಂತರ. ‘ಓದು ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥದ ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆ’ ಎಂಬ ಡೆರಿಡಾ ಮಾತು ಓದಿದ ಮೇಲಂತೂ ಪ್ರತಿ ಓದೂ ಅರ್ಥದ ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಗಾಢವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆಯಿತು. 

ಈ ಥರದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೂಡ ‘ಹೀಗೆ ಅರ್ಥ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು’ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾದ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ; ಈ ಅರ್ಥದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ವ್ರತದಂತೆ ಹೇರಿಕೊಂಡೋ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಹಟಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಂತೆಯೋ ‘ಹೊಸ ಅರ್ಥ ಸಾಧಿಸಲು’ ಮಾಡಿದ ಕಸರತ್ತಿನಂತೆ ನಡೆಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ಪೋಲಂಕಿ ರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರು ’ಸೀತಾಯಣ’ದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಓವರ್‍‌ರೀಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಇವತ್ತೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.  ಎಲ್ಲ ವಾಚ್ಯಾರ್ಥಗಳಿಗೂ ಧ್ವನ್ಯಾರ್ಥವಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಧ್ವನ್ಯಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸುವುದು ಸರಿಯಾಗದು!

ಈ ಸಲ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಪೀಠಿಕೆ ಬರೆಯುವ ಲಹರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದವರು ಈ ಅಂಕಣ ಓದುವ ಗೆಳೆಯ ಗೆಳತಿಯರು. ಈ ಅಂಕಣ ಬರೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದ ದಿನದಿಂದಲೂ ಗೆಳೆಯ, ಗೆಳತಿಯರ, ಓದುಗ ಓದುಗಿಯರ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಈ ಅಂಕಣದ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅವರಿವರ ಜೊತೆ ಓದುವ ಈ ಆಟ, ಡೆರಿಡಾ ಹೇಳಿದ ಅರ್ಥದ ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆ, ನನ್ನ ಹಲವು ಪ್ರಿಯವಾದ ತೊಡಗುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು; ಈ ಓದಿನ ಆಟದ ಖುಷಿಗೆ ಕಿ.ರಂ. ನಾಗರಾಜ್ ಡಿ. ಆರ್‍. ನಾಗರಾಜ್ ಥರದ ದೊಡ್ಡವರ ಸಂಗವೂ ಒಂದು ಪ್ರೇರಣೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೂಡ ಇಂಥ ಆಟವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಅನುಭವ ಈ ಅಂಕಣದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಓದುವ ಆಟದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಕೈಬಿಟ್ಟು ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಮುಗಳು ಜಡವಾಗತೊಡಗುವ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲನೇಕರು ಹಾದು ಬಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಈಗಲೂ ಹಾದು ಬರುತ್ತಿರಲೂಬಹುದು. ಇಂಥ ಜಡತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಮಂದಿಯನ್ನೂ ನೀವು ಬಲ್ಲಿರಿ. ‘ಕೃತಿ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಕೃತಿಕಾರ, ಕೃತಿಕಾರ್ತಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ; ಓದುಗ, ಓದುಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ’ ಎಂಬ ರೋಲಾ ಬಾರ್ತ್ ಮಾತು ಕೇಳದಿದ್ದವರು ಕೂಡ ಈ ಓದಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಟನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.  

ಹಿಂದಿನ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಓದುಗ, ಓದುಗಿಯರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬೆರಗಾಗಿ ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಕಳೆದ ವಾರ ಈ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪಾಲೋ ಕೊಯ್ಲೋನ ಚಮಚದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಕೆಲವು ಮಾತು:  

‘ಆನಂದದ ನಿಗೂಢ ಒರತೆಗಳು’ ಲೇಖನ ಓದಿ ‘ಸುಮ್ಮನೆ ಖುಷಿಖುಷಿಯಾಗಿರಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ’ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‍ ವತ್ಸಲಾಗೆ ಕಂಡದ್ದು ಕುತೂಹಲಕರ. ‘ಸುಖೀನಾಡುಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ’ ಎಷ್ಟೇ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಟವಾಗಿರಲಿ, ಅದು ವತ್ಸಲಾಗೆ ‘ಪಕ್ಕದ ಭೂತಾನ್ ಹಲವು ಕೊರತೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತೃಪ್ತ ದೇಶ ಎಂಬ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು’ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿತು.  ಪಾಲೋ ಹೇಳಿದ ಕತೆ ಕೇಳಿದ ವತ್ಸಲಾಗೆ, ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ಬರೆದ ‘ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಬೇಕು?’  ನೆನಪಾಯಿತು. 

ವತ್ಸಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ’ಹೌ ಮಚ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡಸ್ ಎ ಮ್ಯಾನ್ ನೀಡ್?’ ಎಂಬ ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್ ನ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕತೆ ೧೯೪೭ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕೊನಗವಳ್ಳಿಯ ಹುಡುಗ ಲಂಕೇಶಪ್ಪನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಗಳಿಗೆಗೆ ಕನೆಕ್ಟಾಯಿತು! ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಆ ಕತೆಯ ಕನ್ನಡಾನುವಾದ ಅಲ್ಲಿನ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆಗ ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್ ಇನ್ನೂ ಲಂಕೇಶಪ್ಪ ಆಗಿದ್ದರು; ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ‘ಉಮಾಪತಿಯ ಸ್ಕಾಲರ್‍‌ಶಿಪ್ ಯಾತ್ರೆ’ಯ ಉಮಾಪತಿಯಂತೆ ಶಾಣ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಗೊಂದಲಗಳ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರ ‘ಹುಳಿಮಾವಿನ ಮರ’ ಆತ್ಮಕತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 

ಈ ಮಾತು ಬರೆಯುವಾಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹೀಗನ್ನಿಸಿತು: ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‍ ಕನ್ನಡಿಸಿದ ಈ ಕತೆಯ ಓದು ಹುಡುಗ ಲಂಕೇಶನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದ ಕತೆಗಾರನನ್ನು ಹೊರತಂದಿರಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಕತೆಯ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಓದು ಕೊನಗವಳ್ಳಿಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗನ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಉಕ್ಕುವಿಕೆಗೆ, ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದಾದದ್ದು ಹೀಗೆ. ಅಥವಾ ಬಾಡದ ಕನಕದಾಸ ಎಲ್ಲೋ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಪುರಾಣ ಕತೆಗಳು ಅನನ್ಯವಾದ ಶೃಂಗಾರ ರಸ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ‘ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗುವುದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೀಗೆ; ಅಥವಾ, ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದ ವ್ಯಾಸಭಾರತ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಗದುಗಿನ ಭಾರತವಾಗುವುದು ಹೀಗೆ; ಅಥವಾ, ಗ್ರೀಕ್ ನಾಡಿನ ಸಮೂಹ ಜ್ಞಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊತ್ತು ತಂದ ಹತ್ತಾರು ಕತೆಗಳ ತೊರೆ, ನದಿ, ಹೊಳೆ ಹರಿದು ಬಂದು ಹೋಮರ್‍‌ನ ’ಇಲಿಯಡ್’ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗುವುದು ಹೀಗೆ. ಹೋಮರನ ’ಇಲಿಯಡ್’ ‘ಒಡಿಸ್ಸಿ’ ಕಾವ್ಯಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಓದು ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸನ ‘ಯೂಲಿಸಿಸ್’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನವ್ಯ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಸುವುದು ಹೀಗೆ! 

ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ’ಓದು’ ಅಥವಾ ’ರೀಡಿಂಗ್’ ಎನ್ನುವ ಭಾವಯಿತ್ರಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಭಾವಯಿತ್ರೀ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಓದು ಕಾರಯಿತ್ರೀ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದರೆ ಯಾರೂ ಅಚ್ಚರಿಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. 

ಕಳೆದ ಸಲದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲೋ ಕೊಯ್ಲೋ ಕತೆಯನ್ನು ಅವರವರ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅವರವರ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆನಲ್ಲ, ಆ ಕತೆಯ ಮೊದಲ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಕೊಟ್ಟ ಆ ಕ್ಷಣದ ಹೊಸ ಓದುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವೆ: 

ಪಾಲೋ ಕತೆ ಓದಿದ ಗೆಳೆಯ ಜೆ. ಶಾಮರಾವ್ ಬರೆದರು: ‘ಆನಂದದ ನಿಗೂಢ ಒರತೆಗಳು ನೂರೋ ಸಾವಿರವೋ ಇದ್ದಾವು. ಆದರೂ ಈ ಕತೆ, ‘ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲುವ ಕುರಿತು ಕಾಳಜಿ ಬೇಡ, ಸುತ್ತಲಿನ ಸೊಬಗು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸು’ ಎಂದಂತಿದೆ!’

ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಕುಸುಮ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯ ಕತೆಯ ನಂದಿಮಿತ್ರನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದರು: ‘ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಂದಿಮಿತ್ರ ಎಂಬ ಮುನಿಯ ಕಥೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಊಟದ ಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖ ಕಾಣುವ ಅವನು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ತಪಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಊಟದ ಆಸೆಯನ್ನು ಮೀರುವಲ್ಲಿ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ, ಸುಖ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಕ್ಷಣಿಕವೋ? ಕಟ್ಟುಕಥೆಯೋ? ಭ್ರಮೆಯೋ? ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯೋ ಎನಿಸಿತು. ಭೋಗಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬುದರ ನಿಜ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಿದೆ .’

ಲೇಖಕಿ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಶಾಕಿರ ಖಾನುಂ ಕೊಟ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ‘ಆನಂದದ ಗುಟ್ಟು ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಹೋದ ತರುಣನಿಗೆ ಸಂತ-ಜ್ಞಾನಿ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಚಮಚ ಕೊಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಚೆಲ್ಲದಂತೆ ಅರಮನೆ ಸುತ್ತಾಡಿ ಬರಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ತರುಣ ಎಣ್ಣೆಯ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲೇ ಅರಮನೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ನೋಡದೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಚಮಚ ಕೊಟ್ಟು ಅರಮನೆ ಸುತ್ತಾಡಲು ಹೇಳಿದಾಗ, ತರುಣ ಅರಮನೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಆನಂದದ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಮತೂಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀವನವನ್ನು ಆನಂದಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ- ವಿಷ್ಣು ನಾರದನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ರೈತನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ.’

ಪಾಲೋ ಕೊಯ್ಲೋ ಕತೆ ಓದಿದ ಲೇಖಕ ಹಳೆಮನೆ ರಾಜಶೇಖರ ಅವರಿಗೆ, ‘ತತ್ವಪದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಆನಂದದ ಸ್ಥಿತಿ ನೆನಪಾಯಿತು. ಲೋಕದ ಸೊಗಸು ಮತ್ತು ಕೇಡಿನ ಜೊತೆ ಅಂತರಂಗದ ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಅನುಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು ಆನಂದದ ಒಂದು ಒರತೆಯಾಗುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನಿಸಿತು.  

ಪಾಲೋ ಕೊಯ್ಲೋನ ‘ಆಲ್ಕೆಮಿಸ್ಟ್’ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿ ಬಹುವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿರುವ ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿಯವರು ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಲವು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಾ ಸದಾ ಕಾಡುವ ಸಾಲೊಂದನ್ನು ಬರೆದರು: ‘ರಾತ್ರಿಯ ಕಗ್ಗತ್ತಲ ಗಂಟೆ ಇನ್ನೇನು ಬೆಳಗು ಮೂಡುವ ಮುನ್ನ ಬರುತ್ತದೆ.’ ಈ ಸಾಲಿನ ನಿರಂತರ ಆಶಾವಾದ (ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಾದ?) ನನ್ನನ್ನು ಚಣ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.

ಕವಿ ರಮೇಶ್ ಅರೋಲಿಗೆ ಜಪಾನಿನ ಆಚರಣೆಯೊಂದು ನೆನಪಾಯಿತು: ‘ಅಲ್ಲಿ ಜನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಉಸುರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಆಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಳ ಮುಚ್ಚಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ.’ 

ಈ ಅಂಕಣ ಬಾನೇರುವಾಗ ಗುರು ಜಗಳೂರು ಬರೆದರು: ‘ಕೆ.ಎಸ್.ನ. ‘ಹೆಂಡತಿಯೊಬ್ಬಳು ಮನೆಯೊಳಗಿದ್ದರೆ ನನಗದೆ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ’ ಎನ್ನುವುದರ ಅರ್ಥ ಇದೇ ಅಲ್ಲವೇ?’

ಈ ಬಗೆಯ ಓದಿನ ಆಟ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಲವಲವಿಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿರಲಿ!  
 

blog
15 Feb 2026 ಆನಂದದ ನಿಗೂಢ ಒರತೆಗಳು!

‘ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ, ಪ್ರಿಯವಾದ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತವಾಗುತ್ತವೆ’ ಎಂದರು ಡಾ. ಆರ್‍. ಕೆ. ಸರೋಜ. ಹಿರಿಯರಾದ ಡಾ. ಸರೋಜ ನನ್ನ ಬಹುಕಾಲದ, ಅಪರೂಪದ ‘ಡಾಕ್ಟರ್ ಮದರ್’; ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಬರೆಯುವೆ  ಎಂದಷ್ಟೆ ಹೇಳಿ ಈ ಸಲದ ಅಂಕಣದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊರಳುವೆ. ಪ್ರತಿ ವಾರ ಈ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುವ ಕಾಯಕ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಓದುವ ಸುಂದರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಯಾವಯಾವುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಹರಿ ಕೂಡ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಉಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ!

ಡಾಕ್ಟರ್ ಮಾತಿನ  ಸುತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಲೇ ಯಾವ ದೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕೂಡ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂತು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಇಂಥದೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ‘ಕನ್ನಡಿ’ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು ನೀವು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸುಖೀ ನಾಡುಗಳ ವಿಶ್ವಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ನೀವು ನೋಡಿರಬಹುದು. 

ಯಾವ ದೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷದ ನಾಡು, ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುಖೀ ದೇಶ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಈ ವಿಶ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳು ಇವು: ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ; ಜನರ ತಲಾ ಆದಾಯ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ; ಜನರಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬದುಕಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಎಷ್ಟಿದೆ; ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಉದಾರ ಗುಣ; ಜೀವನದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಜನರಿಗಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ್ರ, ಹಾಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದು. 

ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷದಿಂದ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖೀ ದೇಶ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೨೫ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಈ ಸುಖೀನಾಡಿನ  ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಸ್ವೀಡನ್ ಥರದ ದೇಶಗಳು ಇವೆ. ಈ ಸಲ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನರಮೇಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೂಡ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೆಥೆಡಾಲಜಿಯ ಬಗೆಗೆ ತೀವ್ರ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿತು. 

ಅದಿರಲಿ, ಯಾರನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು, ಯಾರನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು ಎಂಬ ಜಾತಿನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸದಾ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವಗುರುವಾಗುವೆನೆಂದು ಬೀಗುವ ಭಾರತ ೨೦೨೫ರ ವರ್ಷದ ಸುಖೀ ನಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೧೮ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿರಿಯಣ್ಣನ ಚಾಳಿ ಮನೆ ಮಂದಿಗೆಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ಗಳು ಕೈಕುಲುಕಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ಗಳ ದೇಶ ೧೦೯ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ನೇಪಾಳ ೯೨ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅಂಕಣದ ಜಾಣ ಓದುಗ ಓದುಗಿಯರಿಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಗೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. 

ವಿಶ್ವದ ದೇಶಗಳ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಸುತ್ತ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮನ ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಪಾಲೋ ಕೊಲ್ಹೋನ ಕಥಾಲೋಕದತ್ತ ಹೊರಳಿತು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಾಲೋ ಕೊಲ್ಹೋ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶದ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲೇಖಕ. ಆಳ-ಸರಳ-ಗೂಢ ಈ ಮೂರೂ ಸ್ತರ ಬೆರೆತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬರೆಯಬಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಿ-ಲೇಖಕ.  ಈವರೆಗೆ ಹದಿನೈದು ಕೋಟಿ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ಅವನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ, ಸುಂದರ, ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿ 'ಆಲ್ಕೆಮಿಸ್ಟ್’ನಲ್ಲಿ ಚಮಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮಾತು ಈಗ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆ ಕತೆಯನ್ನು ಪಾಲೋ ಕೊಲ್ಹೋ ಬಾಯಲ್ಲೇ ಕೇಳಿ: 

ಆನಂದದ ಗುಟ್ಟು ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ  ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಬಾ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. ಮಗ ಮರುಭೂಮಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಲವತ್ತು ದಿನ ತಿರುಗಾಡಿ, ಬೆಟ್ಟವೊಂದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ. ತರುಣ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸಂತ-ಜ್ಞಾನಿ ಆ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ.

ಏನಾಯಿತೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ನಾಯಕನಿಗೆ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸಂತ ತಕ್ಷಣ ಕಾಣದೆ ಅವನು ಅಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರೂಮೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತ. ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು; ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೂಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತಗಾರರ ಪುಟ್ಟ ಮೇಳವೊಂದು ಸುಮಧುರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ರುಚಿರುಚಿಯಾದ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳಿದ್ದವು.

ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂತ-ಜ್ಞಾನಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮಾತಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಮ್ಮ ತರುಣ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಕಾಯ್ದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನಿಯ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ತರುಣ ಯಾಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ಸಂತ ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು, ‘ಈಗ ನಿನಗೆ ಆನಂದದ ಗುಟ್ಟು ಹೇಳಿಕೊಡುವಷ್ಟು ಟೈಮಿಲ್ಲವಲ್ಲಪ್ಪ’ ಅಂದ. 

ಚಣ ಬಿಟ್ಟು ‘ಈ ಅರಮನೆ ಸುತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡಿಕೊಂಡು ಎರಡು ಗಂಟೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಾ’ ಅಂದ ಸಂತ, ‘ನೀನು ನನಗೊಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕಲ್ಲ’ ಅನ್ನುತ್ತಾ, ತರುಣನ ಕೈಗೆ ಒಂದು ಟೀ ಸ್ಪೂನ್ ಕೊಟ್ಟ; ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ: ‘ಹಾಂ! ನೀನು ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ ಚಮಚದಲ್ಲಿರೋ ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊ.’  

ಸರಿ, ತರುಣ ಅರಮನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಇಳಿದು ಅಡ್ಡಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ. ಹಾಗೆ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗಲೂ ಚಮಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲದಂತೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟೇ ಇದ್ದ. ಎರಡು ಗಂಟೆ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಸಂತನಿದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದ. 

‘ಹಾಂ! ನಮ್ಮ ಡೈನಿಂಗ್ ರೂಮಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ತೂಗುಬಿಟ್ಟಿರೋ ಪರ್ಷಿಯಾದ ನೆಯ್ದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದೆಯಾ? ತೋಟಗಾರರ ಮುಂದಾಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆಸಿರೋ ತೋಟ ನೋಡಿದೆಯಾ? ನನ್ನ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ತೊಗಲು ಹಾಳೆಗಳಿವೆಯಲ್ಲ, ಅವನ್ನ ನೋಡಿದೆಯಾ?’ ಎಂದ ಸಂತ. 

ತರುಣ ಕಸಿವಿಸಿಗೊಂಡು, ‘ಅಯ್ಯೋ! ನಾನು ಒಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡ. ಸಂತ ಕೊಟ್ಟ ಚಮಚದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೊಂದೇ ಅವನ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿತ್ತು! 
‘ಹಾಗಾದರೆ ವಾಪಸ್ ಹೋಗಿ ಈ ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು, ಸುಂದರವಾದದ್ದು, ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು ಏನಿದೆ, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡು. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮನೆಯನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ ಅರಿಯದೆ, ಆತನನ್ನು ನಂಬಬಾರದು.’   

ತರುಣ ಹಗುರಾದ. ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆಯಿದ್ದ ಚಮಚ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಅರಮನೆ ತುಂಬ ಅಡ್ಡಾಡಿದ. ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಗೂ ತೊಲೆಗಳಿಂದ ತೂಗು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡಿದ. 

ತೋಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅರಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟಗುಟ್ಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ. ಹೂಗಳ ಕೋಮಲತೆ ನೋಡಿದ. ಒಂದೊಂದು ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟವರ ಅಭಿರುಚಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ. ವಾಪಸ್ ಸಂತ-ಜ್ಞಾನಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ತಾನು ನೋಡಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದ. 

‘ಸರಿ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆ ಏನಾಯಿತು?’ ಎಂದ ಸಂತ.

ತರುಣ ಈಗ ಚಮಚೆಯ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ.

’ಹಾಂ, ಇದೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವ ಬುದ್ಧಿಮಾತು: ಆನಂದದ ಗುಟ್ಟು ಏನು ಗೊತ್ತಾ? ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದದ್ದನ್ನು, ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದನ್ನು ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಚಮಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎಂದೂ ಮರೆಯದಿರುವುದು.’

ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಒಬ್ಬ ವೃತ್ತಿಜೀವಿ ಮೇಷ್ಟರ ಹಾಗೆ ಈ ಕತೆಯ ಅಥವಾ ರೂಪಕದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆಯಲು ಮನಸ್ಸು ತವಕಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಂಕಣದ ಜಾಣಜಾಣೆಯರು ಈ ಕತೆಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ತಂತಾವೇ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲಿ, ನನಗೂ ಬರೆದು ತಿಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾಗೇ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ. 

ಈ ಅಂಕಣದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸುಖ ಸಂತೋಷಗಳ ನಾಡುಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವಿಶ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳೇನೇ ಇರಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸುಖ, ಆನಂದದ ಕಲ್ಪನೆಗಳೇ ಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಅನುಮಾನವಿರಲಾರದು.   ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಆನಂದ, ಸಂತೋಷಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಅಂತರ‍್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಎದುರು ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸುಖಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಾವು ಎಂದೂ ಮರೆಯಬಾರದು. 

ಈ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪಟ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೇ ಪಾಲೋ ಕೊಲ್ಹೋನ ಕತೆಯ ಸಂತ ಹೇಳುವ ಚಮಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಹನಿ ಎಣ್ಣೆ ಚೆಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡೇ ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಸುಂದರವಾದದ್ದನ್ನು ನೋಡುವ, ಅರಿಯುವ ಕಣ್ಣೂ ದಕ್ಕಿದರೆ…ಆಗ ನಮ್ಮ ಹ್ಯಾಪಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಉಕ್ಕುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ…   
 

blog
08 Feb 2026 ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಶಾಂತವೇರಿ ಪಾಠ

ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಗೂ, ತಂತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ನಂಟು ಕಡಿದು ಹೋಗಿರುವುದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧ ಇರುವಂತಿದೆ. ಇದು ನಿಮಗೂ ಹೊಳೆದಿರುತ್ತದೆ: ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೇಶದ ಗಂಭೀರ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಾಹಿತಿಗಳ ಜೊತೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ರಾಜಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಹಲವು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವತ್ತಿಗೂ ಹೀಗೆ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಅಂಥವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲ. ಅಂಥವರು ಕೂಡ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲಿ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸೋಣ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನನ್ಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರಾದ ತರಾಸು, ಬಸವರಾಜ ಕಟ್ಟೀಮನಿ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಲಂಕೇಶ್, ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾವ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯುಳ್ಳ ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಕವನಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನೂ, ಆಶಯಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತನೆ, ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹೀಗೆ ಕವಿಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಬಗ್ಗೆ ಅಂದಿನ ಲೇಖಕರು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ ಜನರೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ‘ಅಣ್ಣನ ನೆನಪು’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ ಅಚ್ಚರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲಕರ ವಿವರವೊಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ತೇಜಸ್ವಿ ಒಮ್ಮೆ ಕುವೆಂಪು ಜೊತೆ ಕುಪ್ಪಳಿ ಬಳಿಯ ಇಂಗ್ಲಾದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗಿನ್ನೂ ತೇಜಸ್ವಿಯವರಿಗೆ ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಪರಿಚಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವತ್ತು ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ‘ದೂರು’ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗಿನ್ನೂ ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳಿರದಿದ್ದ ತೇಜಸ್ವಿಗೆ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ‘ದೂರು’ ಕೇಳಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. 

ಈ ಕುರಿತು ತೇಜಸ್ವಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ‘ಮಾನಪ್ಪನವರೂ, ವಿಜಯದೇವ ಅವರೂ ಅಣ್ಣನ ಜೊತೆ [ಕುವೆಂಪು ಜೊತೆ] ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಿಮ್ಮ ‘ಕಲ್ಕಿ’, ‘ನೇಗಿಲಯೋಗಿ’ ಮುಂತಾದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾನಂತೆ ಎಂದು ಅಣ್ಣನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನನಗೆ ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸದಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಪಾರಂಭವಾಯ್ತು... ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಕಥೆ, ಕವನಗಳನ್ನು ಓದುವ ಮನುಷ್ಯನಾದರೆ, ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣನ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜ್ಞನಾದರೆ ಈತ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯೇ ಸರಿ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು.’  

ಇದಾದ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿ-ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಯಿತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣ ಚಿಂತನೆಗಳ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಯಿತು. ‘ಅಬಚೂರಿನ ಪೋಸ್ಟಾಫೀಸು’ ಕಥಾ ಸಂಕನಲಕ್ಕೆ ಬರೆದ ‘ಹೊಸ ದಿಗಂತದೆಡೆಗೆ’ ಎಂಬ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ತೇಜಸ್ವಿ ಈ ಕುರಿತು ಬರೆದದ್ದು ಈಗ ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಇದೇ ರೀತಿ ಲಂಕೇಶ್ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೇಷ್ಟರಾಗಿದ್ದಾಗ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳ ಸಂಗ ತಮ್ಮ ನೋಟವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ `ಹುಳಿಮಾವಿನಮರ’ದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:

‘ಒಂದೊಂದು ಪೆಗ್ ಇಳಿದಂತೆಯೂ ಗೋಪಾಲ್, ಅಣ್ಣಯ್ಯ, ಭರ್ಮಪ್ಪ ಮುಂತಾದವರು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅನುಭವ, ಪ್ರತಿಭೆ, ಹತಾಶೆಯೆಲ್ಲ ಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನಂಥವರಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸ್ತರಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಜಾತಿ, ಭಾಷೆ, ಹಣ, ವೈಭವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಸುಖೀರಾಜ್ಯವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಮ್ಮಾರರು, ಕ್ಷೌರಿಕರು, ಮೋಚಿಗಳು, ರೈತರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಜನರನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ, ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ರೋಮಾಂಚನ ಆ ದಿನಗಳಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ನನಗೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.’ 

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಂಕೇಶರ ಕಥಾಲೋಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಮಾಜಪರೀಕ್ಷೆಯತ್ತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೊರಳಿಕೊಂಡ ಘಟ್ಟ ಇದು. ಅದಕ್ಕೆ ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ಸಂಗ ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. 

ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಅವತ್ತು ಲೇಖಕರನ್ನು ಅಷ್ಟು ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಿತ್ತು: ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪತನವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದ ಗೋಪಾಲಗೌಡರಿಗೆ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಜನರ ಮೇಲೆ ಬೀರಬಲ್ಲ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿದ್ದವು. ಗೋಪಾಲಗೌಡರೇ ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಜೊತೆಗೆ ನವೋದಯ, ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯದ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಗೋಪಾಲಗೌಡರಿಗೆ ಇದ್ದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ತರಾಸು ಜೊತೆ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ತಾತ್ವಿಕ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕಮಕಿ ಕುರಿತು ತರಾಸು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: 

‘ಗತಿಸಿದ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಕಲಾಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಈ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಪಿ. ಕಾಳಿಂಗರಾಯರೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ರಾಜಶಾಹಿ ಎಂದರೆ ಗೋಪಾಲಗೌಡರ ರಕ್ತ ಕುದಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥವರಿಗೆ ನಾನು ಮಹಾರಾಜರ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯ ಮಾತಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಪರೀತ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು. ಎಲ್ಲ ಹಂಗು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಮೂದಲಿಸಿದರು. ‘ನೀನೊಬ್ಬ ಹಿಪೋಕ್ರೇಟ್’ ಎನ್ನುವವರೆಗೂ ಮಾತು ಬೆಳೆಯಿತು. ಕೈ ಕೈ ಕಲೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯದ ಸ್ನೇಹಿತರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅದು ತಪ್ಪಿ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಶಾಸಕರ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋದರು...’  

ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ತರಾಸು ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ‘ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಆದದ್ದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡಿ’ ಎಂದು ತರಾಸುಗೆ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಗೋಪಾಲಗೌಡರು ಹೇಳಿದ ಅವರ ಆಳದ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಲೇಖಕ ಲೇಖಕಿಯರಿಗೂ, ಅಧ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತಿವೆ: ‘ಮಾಮೂಲಿ ಜನ ಯಾರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಸಾಹಿತಿಗಳು. ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಜನ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಜಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ರಾಜರನ್ನು ಹೊಗಳಿದರೆ ನಮ್ಮ ದಡ್ಡ ಜನ ನೀವು ಹೊಗಳಿದ್ದನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೈದುದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೆಟ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಯಾವತ್ತೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಆಡಬಾರದು. ಸತ್ತ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಅದಕ್ಕೆ ಬೊಜ್ಜ ಮಾಡಬೇಕು. ನೀವು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಭಾರೀ ಅಪಾಯದ ಜನ; ಅಷ್ಟೇ ಹುಂಬತನವೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡರೆ ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಭಯ.’ 

ಗೋಪಾಲಗೌಡರಾಗಲೀ, ಅವರ ಗುರು ರಾಮಮನೋಹರ ಲೋಹಿಯಾ ಆಗಲೀ ಸಾಹಿತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಬೇಕೆಂದಾಗಲೀ, ಪಕ್ಷದ ತುತ್ತೂರಿ ಊದಬೇಕೆಂದಾಗಲೀ ಎಂದೂ ಕೇಳಿದವರಲ್ಲ. ಲೋಹಿಯಾರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಖ್ಯಾತ ಮರಾಠಿ ಲೇಖಕ ಪು.ಲ. ದೇಶಪಾಂಡೆ ಈ ಕುರಿತು ಬರೆಯುವ ಮಾತು: ‘ಲೋಹಿಯಾರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದೊಡನೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಇರಬೇಕೆಂದು ಅವರು ತಪ್ಪಿಯೂ ಕೂಡ ಸೂಚಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕಲಾಭಿರುಚಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಕಿನ್ನರಿ ಬಾರಿಸಲು ಹಚ್ಚುವ ಕಲಾಹೀನ ವಿಚಾರ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೋಕುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.’

ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅರವತ್ತರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಲೋಹಿಯಾ ದೇಶದ ಮಹತ್ವದ ಚಿಂತಕರಾಗಿ, ಧೀಮಂತ ವಿರೋಧಿ ನಾಯಕರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಕಾಳಜಿಗಳ ಚಿಂತಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಕಲಾವಿದರು, ಲೇಖಕ ಲೇಖಕಿಯರು, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಲೋಹಿಯಾರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಲೋಹಿಯಾರತ್ತ ತಿರುಗಿದ ಆ ಕಾಲದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಲೇಖಕರಿದ್ದಾರೆ: ಧರ್ಮವೀರ ಭಾರತಿ, ಶ್ರೀಕಾಂತ ವರ್ಮ, ಪು. ಲ. ದೇಶಪಾಂಡೆ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಲಂಕೇಶ್ ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲೋಹಿಯಾ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವಾದದ ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ಬರಹಗಾರರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಲೋಹಿಯಾಗಿದ್ದ ಗೌರವ, ನಂಬಿಕೆ; ಲೋಹಿಯಾರ ಸಮಾನತಾವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣ, ಉದಾರವಾದಿ ನೋಟ; ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಮಾಜಗಳ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಅಂದಿನ ನೂರಾರು ಲೇಖಕ, ಲೇಖಕಿಯರನ್ನು ಅವರತ್ತ ಸೆಳೆದಂತಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಲೋಹಿಯಾ ಗಂಭೀರ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದುದು ಕೂಡ ಈ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.  

ಇಂಥ ಸಂಬಂಧದ ಪರಂಪರೆಯಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಇಷ್ಟೊಂದು ಅಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಗೆ ತಂತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಚಿಂತನೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ರೀತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಜ್ಞಾನ ಕೂಡ ಒಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು, ಅಲ್ಲವೆ?

ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ಈ ಸತ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಲಾಪಿಸಲಾಗದು. ಗಂಭೀರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಜಡರಾಗತೊಡಗುವ ಲೇಖಕ ಲೇಖಕಿಯರು, ಅಧ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಲಾಯರುಗಳು, ಕಲಾವಿದರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಸತ್ಯ ಅನ್ವಯಿಸಬಲ್ಲದು. ಹಲವು ಬಗೆಯ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಂದಿ ಸುಲಭ ಮನರಂಜನೆಯ ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಟ್ಟು ಕೊನೇ ಪಕ್ಷ ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಾಲ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸಾಕು: ಅದು ಭಾಷೆ, ನಡವಳಿಕೆ, ಚಿಂತನೆಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಸರಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುವ ಸಿನಿಕತೆ, ವಿತಂಡವಾದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ! 



Latest Video


Nataraj Huliyar Official
YouTube Channel

SUBSCRIBE